Samenhang is fantastisch!

Samenhang is iets fantastisch! Niet in de zin van aan de fantasie ontsproten, maar mooi, elegant en krachtig. Zo woonde ik ooit een live uitzending van BNR Nieuwsradio bij, in een café, waar het hele radioteam samenwerkte als een geöliede machine. Zowel onderling, als met de mensen in de studio in Amsterdam. Het hele team had hetzelfde doel: om een geslaagde uitzending te maken met live gasten en een band. Op de momenten dat het team niet in uitzending was, kon het door de studio verzorgde deel gehoord worden. En op het juiste moment werd weer overgeschakeld en deed iedereen weer zijn deel. Omdat zoiets voor velen mooi is om mee te maken, werden wekelijks dergelijke uitzendingen op locatie verzorgd.

De hierboven geschetste samenhang kan eenvoudig worden overzien. Alle betrokkenen zien en horen elkaar en dat wat gedaan wordt, is direct het resultaat. In bedrijven bestaat ook samenhang, maar die is vaak veel minder zichtbaar en ook moeilijker te behouden. Hoe groter (of beter gezegd: complexer) het bedrijf wordt, hoe moeilijker het wordt om de samenhang te onderhouden. Er ontstaan varianten van de doelstellingen. Verschillende afdelingen ontwikkelen eigen waarden en normen. Langs afdelingsgrenzen worden nieuwe betekenissen aan 'wij' en 'zij' gegeven. En op een gegeven moment wordt het een uitdaging om veranderingen succesvol te realiseren. Iets dat door het inhuren van externen wellicht op de korte termijn kan worden opgelost. Totdat ook dan blijkt dat gerealiseerde veranderingen niet dat opbrengen wat ervan werd verwacht. Of niet werden gerealiseerd zoals het oorspronkelijk werd bedoeld. Of zelfs halverwege moeten worden gestopt. In een grotere onderneming is het werken aan samenhang een vak.

Wat gaat daar mis? Wat is die samenhang die daar ontbreekt? In veel gevallen wordt er in verschillende richtingen getrokken. Dat kan in het klein doordat er verschillen van inzicht zijn in hoe een kwestie moet worden opgepakt. Dat kan ook in het groot als de inzichten uiteenlopen over welke doelstellingen worden nagestreefd. Hoe groter die verschillen in richting, hoe meer energie verloren gaat aan andere dingen dan het nastreven van de eigenlijke bedrijfsdoelstellingen. Hoe groter de kans ook is dat een verandering wel veel geld kost, maar niet de juiste resultaten oplevert. Want als de motivatie en zingeving in een bedrijf verschillende richtingen uitgaan, volgen de structuren als vanzelf. Met kloven en knelpunten tot gevolg.

Hoe kan dit opgelost worden? De eerste reflex is vaak het verzwaren van het project- of programma management. Maar ook als alle projectmedewerkers en lijnfunctionarissen volgzaam het project realiseren, is er geen garantie dat het project de (wellicht strijdige) behoeften gaat vervullen. Of er worden slimme mensen ingehuurd die een oplossing uitwerken op basis van elders ook gebruikte standaards. Wie kan daar tegen zijn? Dat leidt ongetwijfeld tot solide oplossingen, maar lossen die het het gebrek aan samenhang ook op? Of krijgt u wellicht iets dat bij andere bedrijven prima werkt, maar in uw situatie alleen maar meer werk oplevert? Een radioteam maakt geen succesvol programma, enkel omdat het met de beste spullen kan werken. Voor een succes moet 'alles' kloppen. En 'alles' kan heel ver gaan, maar de leiding weet meestal heel goed op welke factoren moet worden gestuurd. De sleutel is om daar te beginnen.

Samenhang op strategisch niveau en samenhang in de structuren van de organisatie leiden samen tot betere bedrijfsresultaten*. Coherentie door afstemming van producten en diensten, met de positionering in de markt en een handjevol unieke competenties leidt ook tot betere bedrijfsresultaten**. Twee aanvullende invalshoeken waarmee op boardroom niveau gestuurd kan worden op samenhang. Waarom daar beginnen? Omdat als de samenhang 'bovenin' ontbreekt, deze op lager niveau niet meer kan worden bereikt. Dat heeft de praktijk ons al diverse keren geleerd.

Het creëren en behouden van samenhang is voor een radioteam van groot belang, maar ook voor een groot bedrijf. Degene die het radioteam in de maat houdt, overziet het geheel. In een grote onderneming doet de leiding er goed aan zich te laten adviseren, zodat het inzicht en overzicht heeft. Beslissingen nemen gaat een stuk gemakkelijker als de impact op samenhang van voorgenomen veranderingen of van externe ontwikkelingen op de onderneming vooraf al in beeld is. En als een aantal alternatieven in kaart gebracht zijn die de gewenste samenhang behouden of zelfs versterken. Hier wil RU4D u graag bij helpen.

We kunnen voor u de functie inrichten die u helpt om op samenhang te sturen en deze laten aansluiten op bijvoorbeeld bestaande praktijken van business-, informatie- en IT architectuur. Een permanente functie, want samenhang is zo dynamisch als de dynamiek in uw organisatie en de omgeving waarin u opereert en vraagt periodiek onderhoud en revisie. U zult merken dat u, met het inzicht in de samenhang in uw organisatie, precies weet wat uw architecten voor uw organisatie moeten betekenen en welke waarde zij kunnen toevoegen. En ja, als u inzicht hebt in en grip op de samenhang in uw organisatie zult u ook denken: samenhang, dat is fantastisch!

 

* De stelling dat samenhang leidt tot een betere performance zal intuïtief aanvaard worden, maar is feitelijk nog niet bewezen. Onlangs heeft Richard Uijen (RU4D) de uitdaging opgepakt om deze relatie wetenschappelijk te gaan onderzoeken. Hij beoogt hiermee uiteindelijk de toegevoegde waarde van het sturen op samenhang inhoudelijk te onderbouwen.

** Deze stelling is al wetenschappelijk onderbouwd.